Vì sao máy hàn điện tử bị giật? Hướng dẫn cách xử lý nhanh chóng, đơn giản

Trong quá trình sử dụng thiết bị hàn, không ít người gặp phải tình trạng máy hàn điện tử bị giật khi chạm vào vỏ máy, kìm hàn hoặc que hàn. Hiện tượng này không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng nếu không được xử lý đúng cách. Vậy nguyên nhân và cách xử lý khi máy hàn điện tử bị giật như thế nào? Khám phá trong bài viết dưới đây của Nam Vượng.

Máy hàn điện tử bị giật là gì?

Máy hàn điện tử bị giật là hiện tượng người sử dụng cảm thấy tê tay, giật nhẹ hoặc giật mạnh khi chạm vào các bộ phận kim loại của máy hàn như vỏ máy, kìm hàn, kẹp mass hoặc que hàn. 

Nguyên nhân chủ yếu đến từ hiện tượng rò điện, khi dòng điện không được cách ly hoàn toàn và thoát ra ngoài vỏ máy hoặc hệ thống hàn. Hiện tượng này thường xảy ra ở các dòng máy hàn điện tử (Inverter) do cấu tạo sử dụng linh kiện điện tử và mạch công suất cao.

Máy hàn điện tử bị giật có nguy hiểm không?

Máy hàn điện tử bị giật có thể gây nguy hiểm, mức độ nặng hay nhẹ phụ thuộc vào cường độ dòng điện rò, điều kiện môi trường và thời gian tiếp xúc. Trong điều kiện khô ráo, hiện tượng giật nhẹ có thể chỉ gây cảm giác tê tay. 

Tuy nhiên, trong môi trường ẩm ướt, nền bê tông ướt hoặc khi người vận hành không có đồ bảo hộ cách điện, nguy cơ tai nạn điện sẽ tăng cao. Ngoài rủi ro đối với con người, tình trạng rò điện kéo dài còn có thể làm hư hỏng linh kiện bên trong máy hàn.

Nguyên nhân khiến máy hàn điện tử bị giật

Hiện tượng máy hàn điện tử bị giật thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến cả thiết bị, hệ thống điện và điều kiện sử dụng. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến dẫn tới máy hàn điện tử bị giật.

Máy hàn không được nối đất (tiếp địa)

Việc không đấu nối dây tiếp địa cho máy hàn là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra hiện tượng bị giật. Khi không có tiếp địa, dòng điện rò không được dẫn xuống đất mà tích tụ trên vỏ máy, khiến người chạm vào có thể bị giật. Tiếp địa đúng kỹ thuật giúp xả dòng rò và bảo vệ an toàn cho người sử dụng.

Rò điện từ linh kiện bên trong máy

Sau một thời gian sử dụng, các linh kiện bên trong máy hàn điện tử như tụ điện, bo mạch, biến áp hoặc lớp cách điện có thể bị lão hóa, dẫn đến rò điện ra vỏ máy. Đây là nguyên nhân máy hàn điện tử bị giật thường gặp ở các thiết bị đã sử dụng lâu năm hoặc làm việc trong môi trường bụi bẩn, ẩm ướt.

Dây nguồn, dây hàn bị hỏng hoặc xuống cấp

Dây nguồn, dây kìm hàn hoặc dây kẹp mass bị nứt vỏ, bong tróc lớp cách điện sẽ làm lộ lõi dẫn điện. Khi người sử dụng chạm vào các vị trí này hoặc khi dây tiếp xúc với bề mặt kim loại, hiện tượng rò điện và bị giật rất dễ xảy ra.

Sử dụng máy hàn trong môi trường ẩm ướt

Độ ẩm cao, nước mưa, nền nhà ướt hoặc tay người vận hành bị ướt làm giảm khả năng cách điện tự nhiên của cơ thể. Trong điều kiện này, chỉ cần một dòng rò nhỏ cũng có thể gây ra cảm giác bị giật khi sử dụng máy hàn điện tử.

Nguồn điện cấp không ổn định hoặc đấu sai pha

Nguồn điện không ổn định, điện áp tăng giảm bất thường hoặc đấu sai dây pha – dây trung tính có thể ảnh hưởng đến khả năng cách điện của máy hàn. Điều này làm tăng nguy cơ rò điện và gây mất an toàn trong quá trình vận hành.

Dấu hiệu nhận biết máy hàn điện tử bị giật do rò điện

Để phát hiện sớm tình trạng rò điện, người sử dụng cần chú ý đến các dấu hiệu sau:

• Cảm giác tê tay hoặc giật nhẹ khi chạm vào vỏ máy hàn.
• Bị giật khi cầm kìm hàn, kẹp mass hoặc que hàn.
• Hiện tượng giật rõ rệt hơn khi làm việc trong môi trường ẩm ướt.
• Aptomat hoặc cầu dao thường xuyên nhảy khi vận hành máy.
• Xuất hiện tia lửa nhỏ khi chạm vào các bộ phận kim loại của máy.

Cách xử lý khi máy hàn điện tử bị giật

Khi phát hiện máy hàn điện tử bị giật, người sử dụng cần xử lý theo đúng trình tự an toàn để tránh rủi ro.

Ngắt nguồn điện ngay lập tức

Người vận hành cần tắt máy hàn và ngắt hoàn toàn nguồn điện cấp cho thiết bị ngay khi phát hiện dấu hiệu bị giật. Việc ngắt nguồn kịp thời giúp loại bỏ nguy cơ điện giật tiếp diễn và tạo điều kiện an toàn để kiểm tra các bộ phận liên quan.

Kiểm tra và lắp đặt hệ thống tiếp địa

Người sử dụng cần kiểm tra xem máy hàn điện tử đã được nối đất đúng kỹ thuật hay chưa. Nếu máy chưa có dây tiếp địa hoặc tiếp địa không đạt yêu cầu, người sử dụng phải lắp đặt lại hệ thống tiếp địa để đảm bảo dòng điện rò được dẫn xuống đất một cách an toàn.

Kiểm tra dây nguồn và dây hàn

Người sử dụng cần kiểm tra kỹ dây nguồn, dây kìm hàn và dây kẹp mass để phát hiện các vị trí bị nứt, bong tróc lớp cách điện hoặc hư hỏng. Khi phát hiện dây dẫn không đảm bảo an toàn, người sử dụng phải thay thế ngay bằng dây mới đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.

Nhờ kỹ thuật viên kiểm tra linh kiện bên trong máy

Trong trường hợp máy hàn đã được nối đất đầy đủ và dây dẫn vẫn còn tốt nhưng hiện tượng bị giật vẫn xảy ra, người sử dụng cần đưa máy đến đơn vị sửa chữa chuyên nghiệp. Kỹ thuật viên có chuyên môn sẽ kiểm tra bo mạch, tụ điện, biến áp và hệ thống cách điện để xác định chính xác nguyên nhân rò điện.

Cách phòng tránh máy hàn điện tử bị giật khi sử dụng

Để hạn chế tối đa nguy cơ máy hàn điện tử bị giật, người sử dụng nên tuân thủ các biện pháp phòng tránh sau:

• Luôn đấu nối tiếp địa cho máy hàn trước khi vận hành.
• Sử dụng găng tay, giày bảo hộ có khả năng cách điện.
• Không sử dụng máy hàn trong môi trường ẩm ướt hoặc khi tay chân bị ướt.
• Kiểm tra dây dẫn và tình trạng máy hàn định kỳ.
• Chọn máy hàn điện tử chất lượng, có khả năng cách điện tốt và nguồn gốc rõ ràng.

Máy hàn điện tử bị giật là sự cố không nên xem nhẹ vì ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn lao động và tuổi thọ thiết bị. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, xác định đúng nguyên nhân và xử lý kịp thời sẽ giúp hạn chế rủi ro và đảm bảo quá trình hàn diễn ra an toàn, hiệu quả.

Với hơn 20 năm kinh nghiệm, Nam Vượng cung cấp đầy đủ các dòng máy hàn điện tử như TIG, MIG, hàn que, hàn laser chính hãng, đồng thời nhận kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa máy hàn. Tất cả thiết bị và dịch vụ đều đảm bảo linh kiện chất lượng, an toàn điện, giúp người dùng yên tâm vận hành lâu dài.

Liên hệ ngay với Nam Vượng qua những kênh sau để được tư vấn: